Windows sürekli çakılıyorsa
Windovvs'unuz zamanlı zamansız çakılıyorsa, Windovvs'u yeniden kurmanıza rağmen düzelme sağlanmadıysa tek çare bilgisayarınızı değiştirmek değil.
sağlar. Bilgisayardaki veriyi bilgisayarın sabit diskleri dışında bir yere yedekleme şansınız varsa, disk bölümlemelerini de yeni baştan yapmanız disk konfigürasyonundaki olası sorunları da gidereceğinden şiddetle tavsiye edilir.
0 Sabit diskleri kontrol edin
Çoğu sabit disk özellikle uzun süre kullanılıp içi veri dolduğu zaman oldukça gürültülü olarak çalışabilir. Ancak diskinizde klasik yazma - okuma sesleri yerine cırtlama, tıkırdama, klikleme ve çınlama gibi sesler geliyorsa diskinizi kontrol etmeli ve bu sesleri sık sık duymaya başladıysanız değiştirmeyi düşünmelisiniz. Öncelikle diskinizde tam bir Scandisk taraması gerçekleştirerek bozuk sektör olup olmadığına bakın. Bozuk sektör bulursanız bunları izole etmeyi deneyin, ama en
sağlıklısı bozuk sektör içeren bir diskten tamamen kurtulmaktır. Diskten darbe sesleri geliyorsa, sorun bozuk sektörlerden çok daha kötü olabilir, diskin mekanik parçalarında problem olma ihtimali yüksektir. Bu durumda da diskinizdeki verilerin bir an önce yedeğini alarak onu değiştirmenizde fayda var. BlOS'tan HDD SMART desteğini açıp, VVİndovvs'ta disklerin SMART bilgilerini okuyan yazılımlardan birini kullanmak sabit diskinizin sağlığı açısından önemli bilgiler verebilir. Bu bilgileri almak için sabit disk üreticisinin sunduğu araçlardan yararlanabilirsiniz. Örneğin Seagate diskler için www.seaaate.com/support/seat ooJs/ adresinden indirebileceğiniz SeaTools'u kullanabilirsiniz. Alternatif olarak DiskCheckup adlı ücretsiz yazılımı da deneyebilirsiniz. 44 KB boyutundaki bu küçük programı www.passmark.com/ products/diskcheckup.htm adresinden indirebilirsiniz.
E] Gazı köklemeyi durdurun
Windows'un çakılmaları, overclock yaptıktan sonra mı başladı? O zaman hatayı başka yerlerde aramayın. BlOS'a girip "Load failsafe defaults" gibi bir seçenekle varsayılan güvenli seçenekleri yükleyin. Bu işlem sistem performansını hissedilir derecede düşürse bile, bilgisayarı her kullanmanızda performans ayarlarından birini aktifleştirerek, o oturumda herhangi bir sorunla karşılaşmadığınızda bir sonraki ayara geçin.
Sıcaklığı düşürün
Sistem kilitlenmelerinin büyük kısmı işlemci ya da diğer bileşenlerdeki yüksek sıcaklıktan kaynaklanır. Kolayca ısınan ve ısınması tehlikeli olan bileşenleri işlemci, grafik kartı, bellek modülleri, anakart yongaları ve sabit diskler şeklinde sayabiliriz. Bunların tümünün sıcaklıklarını kolayca ölçemeseniz de onlara yeterince serin çalışma ortamı sağlamalısınız. Ancak sıcağa karşı en duyarlı olan işlemcinin hem fan hızı hem de sıcaklığı BlOS'ta ya da Windows üzerinde çalışan yazılımlar aracılığıyla izlenebilir.
Günümüzde çoğu anakart üreticisi bu amaç için yazılmış uygulamaları sürücü CD'lerinde ürünle birlikte veriyor. Anakart modelinden bağımsız olarak kullanabileceğiniz en popüler yazılımlardan biri Motherboard Monitor'dür. Bu yazılımı http://mbm.livewiredev.com/ adresinden indirebilirsiniz. Bu yazılımlar ve BlOS'ta bu konuyla ilgili olan ayarlar, sıcaklık ve fan hızlarıyla ilgili kritik değerleri
seçebilmenizi ve bu değerlere ulaşıldığında önce bir alarm almanızı, sonra da sisteminizin otomatik olarak kapatılmasını sağlar. BlOS'tan bu alarm ve otomatik kapanma seçeneklerini kapatırsanız, bir problem durumunda işlemcinize ve daha birçok bileşene veda edebilirsiniz. Genel önlem olarak da iyi soğutulabilecek bir
sistem kasası kullanıp, fanlarla önden serin havayı alıp kasanın arkasından uzaklaştırarak etkili soğutma sağlayabilirsiniz. Sıvı soğutmalı çözümler de etkili soğutma sağlar ancak pahalı bir seçenektir.
0 Bellek bozuklukları
Bellek modüllerindekı fiziksel problemler de sistem kilitlenmelerinin en büyük nedenlerindendir. Üstelik bu problemler ancak bellek modülleri belli bir sürenin üstünde çalışıp ısındığı zaman gerçekleşebilirler. Bu durumda da arıza için başvurduğunuz servis personeli hiçbir zaman gelen ürünü yeterince uzun süre test etmeyeceği için her başvurunuzda "bu ürün sağlam" diye geri verebilirler. Böyle sorunlarla
karşılaştığınızda, teknik servislere uzun süre kullandığınızda problemin gerçekleştiğini özenle vurgulamalısınız. Ancak bir de bellek modülünün gerçekten sağlam olma ihtimali ya da sistemdeki diğer modüllerle uyumsuz olma ihtimali var. Bu nedenle, öncelikle kendiniz kapsamlı bir test gerçekleştirmelisiniz. Bu test için Microsoft'un ücretsiz Windows Memory Diagnostic aracından yararlanabilirsiniz, DVD'mizdekı Dergiden bölümünde bulabileceğiniz yazılımı kullanarak bir başlangıç disketi ya da CD'si oluşturmanız ve sistemi bununla başlatmanız gerekiyor. Yazılım sistem belleği üzerinde kapsamlı testler gerçekleştirip sonucu size bildirecektir.
9 Sürücü problemleri
Bili Gates'in söylediğine göre Windows'taki çakılmaların yüzde 40'ı hatalı donanım sürücülerinden kaynaklanıyor. Gerçekten de bazen bir donanım sürücüsünü değiştirdiğinizde performansın dibe vurduğunu bazen de bilgisayarın hiç olmadığı kadar hızlı çalıştığını görebilirsiniz. Donanım sürücüleri hem donanımdan alınan performansı etkiliyor hem de donanımın sahip olduğu tüm özellikleri kullanabilmenizi sağlıyor. Özellikle Windows'taki varsayılan donanım sürücüleri hatalar bakımından güvenli, ancak performans ve özellikler bakımından yetersizdir. Çoğu donanım üreticisi Microsoft'un WHQL sertifikasını almamasına rağmen bu sertifikayı alan sürücülerin sorunsuz çalışması garanti ediliyor. Bu nedenle, elinizde birkaç farklı sürücü alternatifi varsa, eski bile olsa VVHÖL sertifikalı olanını kullanmak daha stabil bir sisteme sahip olmanızı sağlayacaktır. Başlat > Programlar > Aksesuarlar > Sistem Araçları > Sistem Bilgisi yoluyla ulaşabileceğiniz Sistem Bilgisi aracının Yazılım Ortamı > İmzalı Sürücüler bölümünden bilgisayarınızdaki WHQL
sertifikalı donanım sürücülerinin listesine ulaşabilirsiniz.
Mavi ekran hataları
Bilgisayardaki kurtarılamaz hataları simgeleyen ve "Blue Screen of Death" (Ölümün mavi ekranı) adı verilen mavi zemin üzerine beyaz yazılı hata ekranı oldukça uzun bir metin sunar ama okuduğunuzda verdiği mesaj neredeyse hiçbir şey ifade etmez. Oysa burada verilen mesajlar bilgisayarınızdaki problemi tam olarak teşhis etmenizi sağlar. Microsoft, http://msdn. microsof.com/librarv /en-us/w2kmsas/6077.asp adresinde bu hataların bir listesini sunuyor. Dilerseniz aldığınız hata kodlarını internette aratarak ya da vvww.aumha.orçı/win5/kbestop. php gibi adreslerdeki açıklamalardan faydalanarak çözüm bulabilirsiniz. www.microsoft.com/downloads/ details.aspx?FamilylD=859637b 4-S5f1-4215-b7cJQ-25f32057921cRdisplavlanç=en adresindeki doküman da hata gidermeye çalışırken yardımcı olabilir.
EÜ Geri dönüş noktaları oluşturun
Sistem Kayıt Defteri'ndeki (Registry) hatalar da sistem çakılmalarına yol açabilir.
[Windows'un Sistem Geri Yükleme özelliği bu tip hatalarda kurtarıcı olabilir. Bu nedenle sisteminize yeni bir uygulama yüklemeden ve donanım eklemeden önce sistem geri yükleme noktası oluşturmayı ihmal etmeyin. Bunu Başlat > Programlar > Aksesuarlar > Sistem Araçları > Sistem Geri Yükleme yolunu takip ederek gerçekleştirebilirsiniz.
Q Sistem dosyalarını kontrol edin
Bozulmuş sistem dosyaları, kendilerine elle müdahale ettirmedikleri için, bozuldukları zaman kurtarılamaz sistem hatalarına neden olurlar. Bu nedenle herhangi bir sorundan şüphelendiğiniz zaman Başlat > Çalıştır kutusuna gireceğiniz SFC /SCANNOVV komutuyla System File Checker yazılımının dosyalan kontrol etmesini sağlayabilirsiniz.
ESActivex nesnelerini kontrol edin
Windows çakılmaları daha çok web gezintiniz sırasında gerçekleşiyorsa, web tarayıcınıza yüklü ActiveX öğelerini kontrol etmenizde büyük fayda var. Bunun için DVD'mizin Dergiden bölümünde bulabileceğiniz
Browser Helper Object Demon yazılımından yararlanabilirsiniz. Ayrıca ActiveX nesnelerinin kullanılmasını tamamen de engelleyebilirsiniz. Bunun için Internet Explorer'da Araçlar > Internet Seçenekleri menüsü yoluyla açılan pencerede Güvenlik sekmesine geçin. Özel Düzey düğmesine tıklayarak "ActiveX denetimlerini ve eklentilerini çalıştır" bölümündeki "Devre dışı bırak" seçeneğini işaretleyin.
01 Casuslardan korunun
Windows'taki en tehlikeli hata kaynaklarını casus yazılımlar oluşturuyor. Casus yazılımlardan nasıl korunabileceğinize ayrı yazılarda sık sık anlatıyoruz. Bilgisayarınıza bulaşmış bir trojan, kötü niyetli birinin bilgisayarınıza her şeyi yapmasını sağlayabilir. Bu nedenle Windows Defender, Ad-Aware, ewido, Spybot, Spyware Blaster gibi yazılımlarla mutlaka sisteminizi güvence altına almalısınız.
